• Karibu kwenye blog ya SIRI ZA AFYA BORA ujifunze mbinu bora za afya ili uweze kuwa na afya bora.

Recent Posts

FAHAMU TATIZO LA KUKABWA NA JINAMIZI WAKATI WA KULALA LA MATIBABU YAKE.(SLEEPING PARALYSIS)

Watafiti wa usingizi wanasema kwamba mara nyingi kuhisi unakabwa na jinamizi na kushindwa kuinua hata kidole wakati wa kulala ni dalili kwamba mwili wako umeshindwa kufuata hatua za usingizi wa utaratibu maalumu, mara chache huweza kua sababu ya magonjwa ya akili.

                                                             


Kwa vizazi vingi hali hii imekua ikihusishwa sana na uchawi, majini na mashetani kwenye jamii mbalimbali na baadhi ya watu wenye imani hukemea kimoyomoyo kwa imani zao hali hii ikiwakuta lakini wataalamu wanaamini hali hii haina mahusiano na mambo giza..

Hali hii inatokeaje?

 Katika hali ya kawaida wakati mtu anasinzia mwili wote hulegea kwanza na kuishiwa nguvu kisha anapotelea usingizini lakini katika hali isiyo ya kawaida mwili unalegea na kuishiwa nguvu lakini ubongo unakua bado uko macho. wakati huu unakua hujiwezi kwa chochote, unahisi kuna mtu yuko chumbani kwako, unahisi kukabwa na kusukumwa kwenda chini na unakua na hofu kubwa.

Chanzo ni nini?

Haifamiki chanzo cha moja kwa moja cha shida hii lakini huambatana na vitu vifuatavyo.

  • Tatizo la kukosa usingizi.
  • ratiba ngumu ya kulala hasa kwa watu wanofanya kazi usiku na wakati mwingine mchana mfano walinzi na wahudumu wa afya.
  • magonjwa ya akili.
  • matatizo ya wasiwasi
  • kumbukumbu mbaya ya siku za zamani hasa kwa wanajeshi walioenda vitani, watu waliobakwa au waliokutana na matukio magumu zamani.(PTSD).
  • Historia ya shida hii kwenye familia.
Matibabu
Hakuna dawa ya moja kwa moja ya kutibu hali hii lakini unaweza kutibiwa kulingana na chanzo cha tatizo kama kukosa usingizi, wasiwasi, magonjwa ya akili na kumbukumbu mbaya kwa kupewa dawa za usingizi au dawa za kupunguza msongo wa mawazo.

Jinsi ya kuzuia shida hii.
  • Pata usingizi wa kutosha yaani masaa 6 mpaka 8.
  • Fanya mazoezi mara kwa mara.
  • Lala muda ule ule kila siku na kuamka muda uleule.
  • Epuka milo mikubwa, pombe, sigara na kahawa kabla ya kulala.
  • usilale kwa mgongo kwani wengi hupata hii shida kwa kulala hivi.
                                                            STAY ALIVE

                                      DR.KALEGAMYE HINYUYE MLONDO. MD
                                                   0653095635/0769846183



HUU NDIO UKWELI KUHUSU CHANJO YA CORONA.

 Kumekua na mkanganyiko mkubwa sana wa maoni ya watu kuhusu  chanjo mbalimbali za corona ambazo ziko sokoni sasa hivi. Baadhi ya watu wanasema chanjo hizo ni salama na wengine wanaamini kwamba chanjo hizo ni mpango maalumu wa kudhuru watu fulani na zina madhara mengi sana kwa mwili wa binadamu. Binafsi hizo naona na kama conspiracy theories kwani walalamikaji wengi wanao dai kwamba ile chanjo unawekea chip maalumu, italeta ugumba, itabadilisha seli za mwili wako na kadhalika hawana ushahidi wa kutosha wa mambo wanayosema. Lakini uwezekano mkubwa chanjo hiyo ni salama na inafaa kwa sababu zifuatazo.


Corona imepungua au kuisha kabisa kwenye nchi zilizoendelea; Nchi nyingi zilizoendelea hasa marekani na ulaya walikua hawanga sana wa ugonjwa wa corona mwaka jana ambapo zaidi ya watu 5000 walikua wanakufa kila siku kwa kila nchi na wao ndio walifunga sana nchi zao ili kupunguza maambukizi na kusisitiza sana matumizi ya barakoa, na kunawa mikono. Dunia ya sasa inaendeshwa na kitu kinaitwa evidence based medicine yaana utatabibu wenye ushahidi, sisi wote ni mashuhuda kwamba baada ya chanjo ulaya sasa hivi wanajaza viwanja vya mpira wakiwa na mashabiki wengi bila barakoa na wakati huo huo nchi ambazo hazijapata chanjo au zilizopata chanjo kwa asilimia kidogo sana kama India zikiwa na vifo vingi sana na zingine zikirudi kwenye lockdown kama uganda na wenzake baada ya kuanza kwa wave ya tatu ya corona. Kwa lugha rahisi ni kwamba chanjo imeokoa maisha mengi ulaya.

Hakuna chanjo ambayo haina madhara; Chanjo zote zinazotolewa kwanzia utotoni mpaka kwa watu wazima sio salama kwa watu wote na baadhi zishawahi mpaka kuua watu baada ya kuchomwa sema ni kwasababu data hizo mara nyingi hakuna anayefuatilia basi kila mtu anahisi chanjo zote zilizokuepo kabla ya corona ni salama. Chanjo ya surua, kifua kikuu, donda koo, pneumonia, polio,homa ya maanjano, homa ya maini na nyingine nyingi zote zina madhara lakini madhara ya kutochomwa kwenye jamii ni makubwa kuliko madhara ya kuchomwa. Kuna dawa zingine zina madhara zaidi kuliko hiyo chanjo ya corona lakini watu wanatumia, mfano dawa ya kuzuia mimba ya P2 ina hatari wa kugandisha damu mara 10000 zaidi kuliko chanjo ya corona, sigara pia ina hatari mara 10000 zaidi ya chanjo ya corona.

Watu wanaopinga chanjo wapo hata kabla ya corona; Nchi zilizoendelea kama ulaya na marekani, hii miaka ya karibuni wametokea watu ambao wanahisi chanjo sio kitu kizuri na wameecha kuwapeleka watoto wao kunyomwa chanjo wakiamini kwamba wanaweza kuishi bila chanjo huku wakisahau kwamba kabla ya chanjo hizi, bainadamu waliishi kwa shida sana na pesa na miaka mingi sana iliwekezwa kugundua chanjo hizi. Matokeo yake kuna magonjwa ambayo yalikua yamesahaulika nchi zilizoendelea yameenza kurudi sababu ya watoto hawa.

Mwisho; Kuwa na uwezo wa kuingia youtube na google na kusoma vitu havikufanyi wewe kua mtaalamu au daktari. Kwenye internet kuna wapotoshaji wengi sana ambao kazi yao ni kutafuta attention au kuonekana kwamba na wao wana mambo ya kusema. Lakini pia mambo ya kitaalamu yanatakiwa yaachwe yafanywe na wataalamu bila kuingiliwa kisiasa kwani kuna dawa nyingi ambazo zilianzsihwa na kutumika hapa kwetu bila kua na ushahidi kama kweli zinatibu. Dawa nyingi ni sumu hata kama ni ya asili, ikitumika bila dozi maalumu huweza kuleta madhara makubwa ikiwemo kuua figo.

                                                            STAY ALIVE

                                                    DR.KALEGAMYE HINYUYE. MD

                                           


DAWA YA UKIMWI (ARV) YA SINDANO MOJA KWA MWEZI YAANZA KUTUMIKA MAREKANI NA ULAYA.

Baada ya tafiti za muda mrefu ili kuwapunguzia mzigo wa dawa watumiaji wa dawa za virusi vya ukimwi ambao wengi wamekua wakilalamika kuhusu kuchoshwa na umezaji wa dawa hizo kwa muda mrefu basi wanasayansi wameweza kuja na dawa ya ARV ya  sindano ambayo inayochomwa mara moja kwa mwezi, na kwasasa dawa inayochomwa ni mchanganyiko wa cabotegravir rilpivirine 

                                                                        


ubora wa dawa hii ukoje?

Tafiti mbili zilifanyika ambapo watu ambao ni wagonjwa wa muda mrefu walisimamishwa dawa za kumeza na kuanzishiwa dawa ya sindano lakini pia tafiti nyingine ilifanyika ambayo wagonjwa wapya wa ukimwi walianzishiwa dawa hii na matokeo yalionyesha kwamba dawa zote mbili zilikua na matokeo mazuri kwenye kufubaza virusi vya ukimwi.

je ina madhara gani?

Mpaka sasa hakuna madhara yeyote ambayo yametangazwa kuhusu dawa hii zaidi ya maumivu wakati wa kuchoma sindano kitu ambacho ni kawaida kwa aina zote za sindano.

Je dawa hii inapatikana Tanzania?

Mpka sasa dawa hii haijaanza kutumika nchini Tanzania, lakini imekubaliwa na kuanza kutumika nchini canda, marekani na nchi zote za ulaya na mpaka sasa hivi hakuna anyejua dawa hizo zitafika huku kwetu lini.

Inatumikaje?

Kama nilivyosema hapo mwanzo mgonjwa atakua anachoma sindano moja tu kila mwezi badala ya vidonge lakini pia kwa watu ambao wanataka kujikinga na ugonjwa wa ukimwi pia wanaweza kuchoma sindano hii mwezi kabla na kushiriki tendo bila kua na hatari ya kuambukizwa.

                                                                     STAY ALIVE

                                                     DR.KALEGAMYE HINYUYE

                                                           0769846183/0653095635

                                                      

SABABU 3 ZINAZOONYESHA KWAMBA WATOTO WOTE WA KIUME WALIKUA WA KIKE KWANZA TUMBONI.

 Wakati mwingine ukweli ni mchungu lakini hakuna uchungu kamtania mwanaume kuhusu jinsia yake  lakini ukweli utabaki kwamba kila binadamu tumboni huanza kama mwanamke. Mtoto wa kiume akiwa tumboni kwa mama yake kabla ya wiki ya saba anakua ashaanza kupata maumbile ya kike, hivyo ni homoni za kiume ambazo zikiingilia kati zinamfanya abadilike kua wa kiume lakini kama homoni za kiume zisipoingilia kati basi anaendelea na kuzaliwa kama mtoto wa kike.Kwa lugha nyepesi ni kwamba wanaume wote waliwahi kua wanawake hapo zamani na bila homoni ya testosterone wangeendeelea kua wanawake na kuzaliwa na jinsia hiyo. Na ufuatao ni ushahidi kwamba wanaume wote hao walikua wakike mwanzoni.


Matiti kifuani; Matiti yanatengenezwa mapema sana kipindi cha ukuaji wa mtoto tumboni lakini kwa wanaume ni kama mapambo tu kwani hayana kazi yeyeyote. Hivyo kwa matiti ambayo wanaume wanayo kama wangepitiwa na homoni za kike sasa hivi wangekua wanatoa maziwa mengi tu na konyonyesha kama wanawake.

Uume; wakati wa ukuaji tumboni, homoni mbili yaani Mullerian inhibiting substance na dihydrosterone hutengenezwa kwa wanaume na kuleta uume lakini bila homoni ile uume huo ungebaki kama kinembe tu cha kwenye mwili wa mwanamke.

mstari wa kutoka kwenye korodani kwenda kwenye njia ya haja kubwa; Mstari huu kitaalamu uniatwa raphae line, kipindi cha ukuaji tumboni kila mtu ana uwazi sehemu ya viungo vya uzazi na bila homoni za kiume uwazi ule hutengeneza uke na viungo vya uzazi vya mwanamke lakini homoni za kiume hufanya ile sehemu kufunga na kuacha mstari kama kovu ambao ni kumbukumbu kwako kwamba ulitaka kua mwanamke kipindi fulani.


                                                                STAY ALIVE 

                                      DR.KALEGAMYE HINYUYE MLONDO

                                                        0769846183/0653095635      

UFAHAMU UGONJWA WA MOYO WA ATRIAL FIBRILLATION NA MATIBABU YAKE.

 Atrial fribrillation ni ugonjwa wa moyo ambao unasababishwa na hitilafu ya mfumo wa umeme kwenye chemba za juu za moyo kitaalamu kama atrium. Ugonjwa huu husababisha moyo kutodunda kwa mtiririko sahihi hivyo damu kutoka kwenye moyo kushindwa kusambaa vizuri kwenda kwenye chemba za chini za moyo  na pia kushindwa kwenda kwenye mwili mzima. Mara nyingi waathirika ni watu wa umri zaidi ya miaka 60 lakini unaweza kutokea kwa umri wowote ule.



Mkanganyiko huu wa damu unaweza kusababisha damu kuganda na kutengeneza mabonge ambayo. huweza kwenda kwenye ubongo na kusababisha kiharusi. ugonjwa huu huweza kuja na kuondoka au ukawa wa kudumu. Bila matibabu ugonjwa huu unaweza kusababisha kifo lakini kwa matibabu sahihi mgonjwa huweza kuishi maisha ya kawaida kama wengine.

Chanzo cha ugonjwa.

Chanzo cha ugonjwa huu hua hakifahamiki mara zote lakini hatari za kupata ugonjwa huu ni kama zifuatazo;

  • shinikizo la damu
  • upasuaji wa moyo
  • matumizi ya baadhi ya dawa mfano ibuprofen, predinisolone na kadhalika.
  • kuzaliwa na moyo wenye matatizo
  • unene wa kupindukia
  • ulevi wa kupindukia
  • umri mkubwa
  • historia ya ugonjwa huu kwenye ukoo.
  • magonjwa ya mapafu.
  • uvutaji wa sigara.
Jinsi ya kutambua ugonjwa..
Daktari anaweza kutambua ugonjwa huu kirahisi kwa kusikiliza mapigo ya moyo lakini pia kuna vipimo ambavyo huchukuliwa kama ECG,ECHO,UTRASOUND na baadhi ya vipimo vya damu hufanyika kuangalia chanzo na madhara ambayo yanaweza kua tayari yameababishwa na ugonjwa huu kama X RAY, D dimer, na kadhalika.


Matibabu ya ugonjwa huu.

Mwanzoni mgonjwa hutibiwa na dawa mbalimbali za moyo ambazo huhusika kuuweka moyo sawa ili uweze kwenda vizuri, dawa hizo ni kama digoxin,nifedine, poropanol na kadhalika lakini pia mgonjwa hupewa dawa za kuzuia damu kuganda kuweza kuzuia kiharusi.
Kwa baadhi ya wagonjwa matibabu haya yanaweza yasiwasaidie sana hivyo upasuaji huweza kufanyika kurekebisha tatizo hili japokua sio suluhisho la kudumu.

jinsi ya kuzuia ugonjwa huu.
Baadhi ya watu ambao wanatoka kwenye ukoo wa au familia yenye ugonjwa huu hawawezi kujizuia lakini atu wengine wanaweza kujizuia na ugonjwa huu kwa kupunguza uzito, kunywa pombe kiasi, kufanya mazoezi mara kwa mara, kuacha sigara, na kutumia dawa vizuri kwa wagonjwa wa presha na kisukari.


*POLENI SANA WATANZANIA, REST IN PEACE MR PRESIDENT.
  
                                                                   STAY ALIVE

                                                 DR.KALEGAMYE HINYUYE MLONDO
                                                          0653095635/0769846183

 


FAHAMU KIRUSI KIPYA CHA CORONA KINACHOITESA DUNIA KWA SASA.

 Mwezi wa 12 mwaka 2020 kirusi kipya cha corona kiligunduliwa na kutangazwa na vyombo vya habari mbalimbali duniani na baada ya hapo virusi vingine vingi viliendelea kugunduiwa na kuzua maswali mbalilimbali, Je kwanini virusi hivi vinabadilika? je virusi hivi vinasambaa zaidi kuliko mwanzo? je virusi hivi ni hatari kuliko mwanzoni? Chanjo itafanya kazi? Kuna njia zingine mpya za kujikinga?           


                                          

Kwanini virusi vya corona vinabadilika?

 Virusi vya corona sio vya kwanza kubadilika, kuna virusi vingi sana ambvyo vinabadilika kila mwaka na kuleta changamoto ya matibabu na sababu kuu ya kubadilika ni pale vinapozidiwa nguvu au kubadili mazingira hivyo huja na umbo jipya kuweza kupambana na mazingira au kupambana na dawa mpya, mfano wa virusi ambavyo vimekua vikibadilika ni virusi vya ukimwi ambapo sasa kuna type 1 na type 2 lakini pia kuna subtypes zingine, virusi vya mafua hubadilika kila mwaka ndio maana marekani kila mwaka wanakua na chanjo mpya ya mafua kulingana na mabadiliko ya virusi hivo.

Kirusi kipya kilichogunduliwa uingereza kinaitwa B.1.1.7 ambacho kilisambaa mpaka nchini marekani na kusababisha zaidi ya 60% ya maambukizi mapya. virusi vingine vipya vimegunduliwa nchini brazili na afrika kusini.

Tofauti ya virusi hivi na vile vya mwanzo ni nini?

Kuna ushahidi wa wazi kwamba kirusi hiki kipya kinasambaa kwa kasi sana kuliko kile cha mwanzoni sababu ya maambukizi kua mengi eneo au nchi  ambayo virusi hivi huingia lakini mpaka sasa hivi hakuna ushahidi wa kitaalamu kwamba virusi hivi ni hatari kuliko vile vya mwanzo ila kwasababu waathirika kwasasa ni wengi sababu ya kasi ya virusi ni wazi kwamba vifo vitaongezeka kuliko mwanzoni duniani kote.

Je kutatokea virusi vingine vya corona?

Ndio, kwasababu virusi hivi bado vinaendelea kusambaa duniani bado mabadiliko ya virusi hivi yataendelea na kuja na maumbo mapya. Tafiti nchini marekani zinaonyesha kwamba virusi vya mafua vipya hupatikana karibia kila wiki.

je chanjo hii itafanya kazi?

Kuna ushahidi kwamba baadhi ya chanjo hazitaweza kupambana na na virusi hivi vipya kwa 100%  lakini vitatoa kinga ya uhakika kwa virusi vile vya zamani ndio maana pamoja na kutolewa kwa chanjo nchini uingereza na sehemu zingine duniani bado kuna nchi lockdown inaendelea lakini pia tahadhari za kuvaa barakoa, kuepuka mikusanyiko, na kunawa mikono mara kwa mara zinaendelea.Nchini afrika kusini kuna chanjo ilizuiliwa wiki iliyopita baada ya kuona haitakua na msaada kwa aina ya virusi vilivyoko pale.

je kuna njia zingine mpya za kujikinga na virusi vipya?

Jibu ni hapana, kulingana na shirika la afya duniani WHO miongozo ni ileile kama kutumia sanitizer, kunawa mikono, kuvaa barakoa, na kuepuka mikusanyiko ya watu.

Ugonjwa huu utakuja kuisha?

Magonjwa mengi ya mlipuko huja na kuondoka na hata kama yakikaa kwa muda mrefu basi kinga za mwili huzoea magonjwa hayo na hivyo mwisho wa siku yanakua magonjwa ya kawaida tu. Ukichukulia ugonjwa wa spanish flu ambao uliua watu wengi zaidi karne ya 20 uliisha baada ya miaka miwili, Inakadiriwa kwamba watu milion 500 waliugua ugonjwa huu na watu zaidi milioni 100 waliuawa huku ugonjwa huo ukisabishwa na kirusi cha H1N1.Wana historia wanaamini kwamba ugonjwa wa spanish flu ulikua hauna nguvu sana wakati vita ya kwanza inaendelea sababu watu walikua wamejificha wengi lakini baada ya vita ya kwanza kutangazwa kuisha na watu kujaa mitaani kushangilia basi ugonjwa huu uliua zaidi ya watu milioni 50 wiki tano za kwanza.

                                                                STAY ALIVE

                                       DR.KALEGAMYE HINYUYE MLONDO. MD

                                                     0653095635/0769846183

FAHAMU SABABU ZINAZOWEZA KUSABABISHA KIFO WAKATI WA TENDO LA NDOA.

 Hivi karibuni kumekua na ongezeko la vifo vingi vya watu hasa wanaume kwenye nyumba za kulala wageni ambapo inasemekana kwamba vifo hivo vilitokea wakati wa kufanya tendo la ndoa.

Kumekua na hofu na imani za kishirikina kwamba huenda watu hao wamerogwa au wametegewa kitu cha kishirikina ndio maana wamekufa lakini mambo yote hayo hayana ushahidi.

                                                                        


Kitaalamu kuna sababu kadhaa ambazo zinaweza kuleta kifo wakati wa tendo la ndoa na mara nyingi huhusisha mfumo wa moyo kama ifuatavyo.

Magonjwa ya moyo; kuna wachezaji kadhaa wameshawahi kufia uwanjani wakati wa kucheza mpira, vifo hivi havina tofauti na vifo ambavyo vinatokea wakati wa tendo la ndoa.

Magonjwa ya moyo kitaalamu kama cardiomyopathies ndio yanayoongoza kwa vifo vya ghafla kwa vijana mpaka watu wazima hasa wakati wa mazoezi makali, magonjwa haya huja na kuvimba sehemu za ndani au chemba za moyo na kufanya ubadilishaji wa damu kutoka kwenye moyo kwenda sehemu zingine za mwili kua mgumu sana.

Vyanzo vya magonjwa haya hua ni kurithi kwa mzazi mmoja, ulevi wa kupitiliza, kuugua presha kwa muda mrefu, unene na magonjwa ya sukari,matumizi ya baadhi dawa za saratani,madhara ya ujauzito, madawa ya kulevya kama cocaine na kadhalika.

Dalili za magonjwa haya ni kuumwa kifua, kupumua kwa shida na kufa ghafla, mara nyingi magonjwa haya yanakua hayana dalili kabisa na mtu anaweza kukutwa na ugonjwa huu wakati wa vipimo vingine vya magonjwa mengine au uchunguzi baada ya kifo cha ghafla.

Magonjwa haya hayatibiki kabisa lakini kuna dawa malimbali za kupunguza makali au kubadilisha moyo kwa watu wenye uwezo huo.

dawa za kuongeza nguvu za kiume; Dawa maarufu kabisa inayotumika kutibu nguvu za kiume ni viagra kitaalamu kama sedenafil citrate, dawa hii inatakiwa iandikwe na kutumika chini ya uangalizi wa daktari na kwa lugha rahisi sio kila mtu anafaa kutumia dawa hii.

Viagra inafanya kazi kwa kutanua mishipa ya mwili ili kusukuma damu nyingi sana kwenye uume lakini faida hii inaambatana na madhara ya kushuka kwa presha ya damu, kitu hiki ni hatari sana kwa watu wenye presha ya kushuka na magonjwa mbali mbali ya moyo kwani hawezi kuvumilia tatizo hili na huweza kupelekea kifo cha ghafla kwa muhusika.

Kabla ya kutumia dawa hizi ni vizuri kuonana na wataalamu kwa ajili ya vipimo mbalimbali na kama wewe ni mgonjwa wa moyo tayari ni vizuri kukaa mbali kabisa na dawa hizi.

mwisho; Kila kitu kina wakati wake, kama wewe ni kijana na una uhakika una afya njema unaweza kufanya haya mashindano ya ngono lakini kama afya yako haiko sawa au umri umeenda sana basi kubali yaishe na ushiriki tendo hili kwa kiasi.Hakuna mtu amewahi kushinda chochote kwa kuonyesha umwamba wakati wa tendo la ndoa.

Maumivu ya sehemu ya moyo  na kushindwa kupumua wakati wa tendo la ndoa inaweza kua dalili ya kwanza ya kuelekea kusimama kwa moyo, ukifika hatua hii usiendelee na omba msaada wa haraka  kwani muda wowote unaanguka.

                                                            STAY ALIVE

                                 DR.KALEGAMYE HINYUYE MLONDO

                                                  0653095635/0769846183

FAHAMU UGONJWA WA SARATANI YA UUME NA MATIBABU YAKE.

 Saratani ya uume ni ugonjwa adimu kidogo lakini hua unatokea, saratani hii huweza kutokea sehemu yeyote kwenye uume lakini mara nyingi hutokea kwenye kichwa cha uume au kwenye ngozi ya mbele ya uume au govi kwa mtu ambaye hajatahiriwa au hutokea ndani ya mishipa ya damu ya uume..

                                                                        


Wataalamu hawajui chanzo cha uhakika wa saratani hii lakini lakini kuna mambo ambayo huleta hatari ya kupata ugonjwa huu kama..

  • Ugonjwa wa zinaa wa Human papiloma virus.
  • Kuvuta sigara
  • Ugonjwa wa ukimwi
  • Umri zaidi ya miaka 60
  • Mtu ambaye hajatahiriwa.
Dalili za saratani hii ni kama zifuatazo.
  • Kubadilika kwa unene na rangi ya ngozi.
  • Vipele kwenye uume.
  • Uvimbe kwenye uume.
  • Harufu mbaya chini ya ngozi kwa watu ambao hawajatahiliwa.
  • kidonda kwenye uume ambacho kinavuja damu kirahisi.
                                                    

Jinsi ya kutambua ugonjwa hospitali.
Sampuli ya uvimbe wa kwenye uume huchukuliwa na kwenda kupimwa maabara kuangalia kama kweli uvimbe huo ni saratani lakini pia vipimo vingine vya mionzo kama CT scan, utrasound, x ray na MRI hufanyika kuangalia saratani imesambaa kiasi gani mwilini.

Matibabu ya saratani ya uume
Matibabu ya saratani ya uume hutegemea hatua ambayo saratani imefika na katika hatua za mwanzo kabisa kuna cream za kutumia, matibabu ya barafu kali kitaalamu kama cryotherapy, matibabu ya kuua seli kwa kutumia laser na kutahiliwa kama saratani bado iko kwenye ngozi ya govi.

Matibabu katika hatua kubwa kabisa ya ugonjwa huu basi huhusisha dawa za saratani au chemotherapy, mionzi na upasuaji wa kuondoa uume kabisa na matoki yake kitaalamu kama penectomy.
Matibabu ya mionzi na dawa za saratani huweza kupunguza nguvu za kiume kwa mgonjwa ambaye uume hautaondolewa hivyo ni vizuri kujua mapema.
                                                   

           

Njia za kuzuia saratani ya uume
  • Hakikisha unatailiwa na hata kabla ya kutailiwa hakikisha usafi wa uume wako.
  • Epuka matumizi ya sigara.
  • Tumia kondomu kuepuka magonjwa ya zinaa pamoja na ukimwi.

                                                      STAY ALIVE

                                    DR.KALEGAMYE HINYUYE MLONDO
                                              0653095635/0769846183

FAHAMU TATIZO LA SARATANI YA KOO NA MATIBABU YAKE.

Saratani ya kooni ni aina ya saratani inayoshambulia njia yako ya chakula ambayo husafirisha chakula kwanzia mdomoni mpaka tumboni, ugonjwa huu huanzia ndani ya koo kisha kusambaa sehemu mbalimbali za mwili. 

Saratani ya koo ni ya sita duniani kwa kusababisha vifo na wahanga wengi wa ugonjwa huu ni wanaume kuliko wanawake..Nchini Tanzania wagonjwa hawa wapo wengi hasa kwenye hospitali kubwa za rufaa lakini waathirika wakubwa ni watu wazima kwanzia Miaka 50 kwenda mbele.

                                                    


Nini chanzo cha ugonjwa huu?

Kama ilivyo kwa aina zote za saratani duniani mara nyingi chanzo halisi hua hakifahamiki mambo hatarishi ambayo huchangia kuanza kwa ugonjwa huu kama ifuatavyo.

  • kuvuta sigara
  • unywaji wa pombe kupitiliza.
  • kiungulia cha muda mrefu
  • unene
  • kula vyakula vya moto sana
  • kutokula matunda na mboga za majani.
  • magonjwa mengine ya koo mfano achalasia.
dalili za saratani ya koo
  • kushindwa kumeza chakula;  mara nyingi mgonjwa huanza na kushindwa kumeza chakula kigumu kama ugali, baadae hushindwa uji, kisha hushindwa maji ya kunywa na mwisho kabisa hushindwa kabisa hata kumeza mate.
  • kukohoa na sauti kukoroma; dalili hii mara nyingi hutokea mwishoni kwani koo linakua limetoboka na chakula kinaingia kwenye njia ya hewa lakini pia mishipa ya fahamu ya sauti inakua imeingiliwa na saratani
  • kupungua uzito sana.
  • maumivu ya kifua.
  • kiungulia kikali.
jinsi ya kutambua ugonjwa.
Kipimo cha endoscopy au OGD ambacho kina mpira wenye camera maalumu hupitishwa kooni mpaka tumboni kuangalia saratani hiyo lakini pia kipimo hiko hiko hutumika kutoa nyama kitaalamu kama biopsy na kwenda kupima maabara.
Vipimo vingine kama PET scan,CT scan na broncoscopy hufanyika kuangalia ugonjwa umesambaa kiasi gani.

Matibabu ya saratani ya koo.
Matibabu ya ugonjwa huu hutegemea na hatua ya ugonjwa husika, katika hatua ya kwanza mpaka ya tatu ya ugonjwa ambayo ugonjwa unakua bado uko ndani ya koo upasuaji huweza kufanyika kuondoa vimbe za saratani hizo kitaalamu kama oesophagectomy lakini ugonjwa ukishasambaa kwenye hatua ya nne ya ugonjwa basi panakua hapawezekani tena kupasua, mgonjwa anaweza kutumia dawa za saratani kama chemotherapy kuongeza muda wa kuishi.

maisha baada ya saratani.
Ugonjwa huu ukiwahiwa unaweza kutibiwa kabisa kwa upasuaji na kupona lakini kwenye hatua za mwisho mgonjwa atapewa tu ushauri na kupewa dawa za kupunguza maumivu ili aendelee kuishi muda uliobaki bila maumivu lakini pia atawekewa koo bandia ambalo litamsaidia kula kama alikua amefika hatua ambayo hawezi kula tena.
Uwezekano wa kuishi miaka zaidi ya miaka mitano kwa saratani kwanzia steji ya kwanza mpaka ya 3 yaani inakua bado iko kwenye koo ni asilimia 47%, ikisambaa sehemu za pembeni ya koo kma kwenye mishipa ya damu na sehemu za kifua ni asilimia 25% lakini ikisambaa mwili mzima ni asilimia 5% tu.
Ni vizuri ndugu na mgonjwa kukubali ukweli mapema kuliko kutumia pesa nyingi kwa waganga wa kienyeji au hata kwenda nje ya nchi kwani hakuna faida yeyote ya kufanya hivo.

                                                             STAY ALIVE

                                  DR.KALEGAMYE HINYUYE MLONDO
                                               0653095635/0769846183

WANAWAKE KULAMBWA UKE HUWEZA KUSABISHA MAGONJWA YA UKE, KIZAZI NA UGUMBA.TAFITI

Jarida moja nchini marekani kwa jina la PLOS limechapisha tafiti mpya ambayo inasema kwamba tabia ya kulamba uke wakati wa tendo la ndoa linachangia sana wanawake kupata maambukizi ya fangasi na magonjwa mengine ya uke mara kwa mara hali ambayo huweza kusababisha usugu na kushindwa kutibika kabisa..Dalili za magonjwa haya ni kama kuwashwa, kutoka uchafu na harufu kali kutoka ukeni.


Ugonjwa wa uke kitaalamu kama vaginosis huweza kupanda mpaka kwenye kizazi na kusababisha magonjwa ya kizazi kama PID ambayo hupelekea ugumba mara nyingi.

Chanzo ni nini? 

Kiasilia uke una aina fulani ya bacteria ambao huulinda ili usiweze kuambukizwa magonjwa mbalimbali lakini pia kuna hali ya tindikali au acid ambayo pia ni kama njia ya ulinzi wa uke, sasa uke unavyonyonywa au kulambwa kuna bacteria wengi wa mdomoni ambao wakiwa mdomoni hawana shida lakini wakifika kwenye uke husababishwa magonjwa.

Bacteria wa fusobacterium ambao hupatikana kwenye mate mdomoni ni moja ya bacteria ambao wameonekana kuhusika sana na magonjwa ya uke lakini pia ulambaji wa uke hupunguza kiasi cha tindikali ambacho kinalinda uke na kusababisha magonjwa ya kuwashwa mara kwa mara ambayo ndio fangasi.

Tafiti hizi zinakuja baada ya tafiti za mwanzo ambazo zilionyesha kwamba walambaji wa sehemu za siri yaani uke au uume wana hatari ya kuugua saratani ya koo ambayo hupatikana kwa kulamba virusi vya HPV ambavyo hupatikana sehemu hizo.

Virusi vya HPV husabisha saratani ya shingo ya uzazi lakini vikilambwa na kwenda kwenye koo husababisha saratani ya koo.

Ushauri; Wataalamu wanashauri kutolamba sehemu za siri za mtu yeyote hata kama ni mke wako au mme wako kwani tafiti zinaonyesha kuongezeka kwa magonjwa ambayo yanatokana na tabia hizo.

                                                            STAY ALIVE

                                           DR.KALEGAMYE HINYUYE.

                                                0769846183/0653095635